Binnen het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) werken microbiologen aan iets wat klinkt als sciencefiction, maar straks gewoon werkelijkheid wordt: een poeppil. Eind 2025 moet deze capsule klaar zijn voor gebruik. Het idee? Ontlasting van gezonde donoren in een handige, slikbare vorm, om zo patiënten met ernstige – soms levensbedreigende – aandoeningen te helpen herstellen.
Waarom donorpoep zo bijzonder is
Donorontlasting is in feite een levend medicijn. Het zit vol met gezonde darmbacteriën die bij mensen met een ernstig verstoord microbioom weer orde op zaken kunnen stellen. Nu krijgen deze patiënten vaak een fecestransplantatie via een sonde: effectief, maar voor veel mensen toch een ongemakkelijk idee. De poeppil biedt een laagdrempeliger alternatief.
Volgens arts-microbioloog Liz Terveer, hoofd van de Nederlandse Donor Feces Bank (NDFB) in het LUMC, zijn de capsules in het lab al uitgebreid getest. “Ze zijn zo ontworpen dat ze de zure maag ongeschonden passeren en pas in de darmen opengaan, precies waar ze hun werk moeten doen.”
Hoe fecestransplantatie werkt
Het toedienen van gezonde donorpoep kan het darmmicrobioom van ernstig zieke mensen in balans brengen, met vaak langdurige effecten. De NDFB levert wekelijks donorontlasting aan 66 ziekenhuizen, voornamelijk voor patiënten met hardnekkige, antibioticaresistente diarree. De gezonde bacteriën verdringen schadelijke soorten, waardoor het microbioom zich kan herstellen.
De toepassingen gaan verder:
- Leukemiepatiënten die een stamceltransplantatie ondergaan, herstellen beter.
- Kankerpatiënten die niet reageren op immuuntherapie, blijken soms toch baat te hebben bij donorpoep van patiënten bij wie de therapie wél werkt.
Strenge eisen voor Nederlandse poep
Hoewel er wereldwijd al poeppillen bestaan – de Amerikaanse FDA keurde er in 2023 één goed – gelden in Nederland strenge regels. Donoren worden zorgvuldig geselecteerd, net als bij bloedbanken. Voeding, leefstijl en omgeving hebben namelijk veel invloed op de samenstelling van het microbioom. Amerikaanse donorpoep is daardoor niet automatisch geschikt voor Europese patiënten.
Het LUMC ontwikkelt daarom een Nederlandse variant, gevuld met ontlasting van tien vaste donoren uit het ziekenhuis zelf.
Capsules versus verse ontlasting
Er is één nadeel: tijdens de productie van de pil gaan sommige bacteriën verloren, vooral soorten die slecht tegen zuurstof kunnen. Daardoor is de werking mogelijk iets minder sterk dan bij verse of ingevroren ontlasting. Om hetzelfde effect te bereiken, moeten patiënten in totaal zo’n 30 capsules slikken – een flinke dosis, maar voor veel mensen toch prettiger dan een sonde.
Bron: Volkskrant (achter betaalmuur)
